หลังจากได้กล่าวคำอำลาจากทุกๆ คนที่ประเทศไทยแล้วก็หนีนั่งเครื่องบินมาคนเดียว (กลัวแทบแย่) ตอนนี้เวลาก็ผ่านไปหนึ่งเดือนพอดีที่มีมาใช้ชีวิตอยู่ที่ประเทศสวิสเซอร์แลนด์ ที่เมืองเจนีวา หนึ่งเเดือนที่ผ่านมาก็ไม่ได้หนีไปไหนใช้เวลาเรียนรู้เรื่องการใช้ชีวิตอยู่คนเดียว ตั้งแต่ทำกับข้าว นั่งรถไปโรงเรียน ลงทะเบียน ฯลฯ

ตอนนี้คิดว่าน่าจะถึงเวลาแล้วที่ต้องทำการขยายผล ที่ได้โอกาสข้ามนำ้ข้ามทะเลมาตั้งไกลเพื่อหาประสบการณ์และก็วิชาความรู้จากที่นี่  มาเริ่มกันเลยดีกว่านะ

ภาพถ่ายที่เห็นข้างบนนี้เป็นประตูทางเข้า โรงเรียน Institute Jaques-Dalcroze  เป็นโรงเรียนที่สอน Music and Movement ในแบบการสอนของ Mr. Jaques Dalcroze ที่มีวิชา  Rhythmic Improvisation Solfege เป็นเอกลักษณ์ และน่าสนใจมากๆ ซึ่งจะมาอธิบายในครั้งต่อๆไปหลังจากที่ได้มีประสบการณ์กับวิชาต่างๆ เหล่านี้มากพอ ตอนนี้ยังเป็นแค่น้องใหม่ปีหนึ่งอยู่ อิอิ

โรงเรียนเริ่มเปิดเทอมตั้งแต่วันที่ 14 กันยายน 2009 แต่เราต้องไปโรงเรียนก่อนหน้านั้นหนึ่งอาทิตย์ เพื่อได้ไปทำความรู้จักคุณครูทุกคนและเพื่อนๆ รุ่นพี่ ก็รู้สึกแปลกๆ เพราะว่าจะถูกจับตามองเป็นพิเศษ เนื่องจากเป็นหัวดำ (คนเอเชีย นั้นเอง) ปีนี้ที่นี่มีคนเอเชียเรียนอยู่แค่หนึ่งคน เป็นเพื่อนชาวสิงคโปร์ตอนนี้ก็อยู่ปีสอง และก็คนเอเชียมาเรียนในปีนี้อีกสามคน เป็นชาวญี่ปุ่นหนึ่งคน คนไทยหนึ่งคน (นั้นก็คือผมนั้นเอง อิอิ) และก็มาจากประเทศจีนอีกหนึ่งคน

วันแรกเป็นพิธีแนะนำตัวอาจารย์และนักเรียนใหม่ รวมถึงกำหนดการและตารางการเรียนต่างๆ ในพิธีตอนเค้ากล่าวตอนรับเราก็ต้องยืนขึ้น ยิ้มหวานยกมือไหว้ เสียงตบมือต้อนรับก็ตามมา เขินไปเลย เหมือนนางงามสาวไทยมากตอนนั้น คิดแล้วก็ยังตลกๆ อยู่ เพราะเค้าจะแนะนำว่าเราชื่ออะไร และมาจากที่ไหน พอฝรั่งได้ยินชื่อแล้วตกใจไปเลย เนื่องจากว่า ชื่อกับนามสกุลของเราจะเป็นภาษาแปลกๆ สำหรับเค้า แถมยาวอีกต่างหาก ทุกคนหลังจากได้ยินชื่อแล้วก็หายใจเข้าร้องเสียง “หา……”  แล้วทำหน้าหนักใจมาก ประมาณว่าใครจะไปจำได้ แล้วเราจะเรียกเค้าถูกไหมเนี่ย อะไรประมาณนั้นเลย แต่พอครูบอกว่า  เรียกชื่อสั้นๆ ว่า “เจ๋ง” ก็ได้ ทุกคนก็ถอนหายใจแล้วก็ยิ้มพร้อมกัน แบบว่ารอดแล้วเรา จากเจ็ดพยางค์ หรือแค่หนึ่งพยางค์เท่านั้น  ก็เหมือนจะไปได้ด้วยดีแต่ลืมเล่าไปว่าทุกอย่างที่เค้าพูดมา เค้าพูดเป็นภาษาฝรั่งเศสนะ no English ในเรื่องของภาษาเรานี่ก็ไม่มีความแข็งแรงเอาซะเลย วิธีการเอาตัวรอดที่แจ๋วมากๆเลยก็คือ ไปเจอเพื่อนที่พูดภาษาอังกฤษได้ก็เลยขอความช่วยเหลือจากเค้า บอกเค้าว่าถ้าครูพูดอะไรที่สำคัญเกี่ยวกับเราที่ต้องให้เราทำ หรือข้อมูลสำคัญที่ควรจะรู้ ช่วยบอกด้วยนะ แล้วทำตาปริบๆ ก็เลยรอดไปหนึ่งวัน ที่เจนีวา เค้าพูดภาษาฝรั่งเศส เพราะว่าเป็นโซนของสวิสเซอร์แลนด์ที่อยู่ใกล้ประเทศฝรั่งเศส คนที่นี่ภาษาอังกฤษไม่แข็งแรง หาคนพูดภาษาอังกฤษด้วยค้อนข้างยาก คล้ายๆ ที่บ้านเราเพราะว่าไม่ใช่ว่าจะพูดได้ทุกคน

ใครอยากมาเรียนที่นี่ก็ต้องเตรียมตัวเรื่องภาษามาให้ดีๆ ก่อน เพราะว่าการเรียนการสอนในห้องเรียนเป็นภาษาฝรั่งเศสทั้งหมด ไม่มีเป็นภาษาอังกฤษ (ถึงแม้ว่าภาษาอังกฤษของเราจะแข็งแรงก็ช่วยอะไรไม่ได้มาก เพราะว่าครูส่วนใหญ่ภาษาอังกฤษเค้าไม่ค่อยแข็งแรง) ภาษาที่ต้องเตรียมไม่ใช่แค่ภาษาในชีวิตประจำวันเท่านั้น คำศัพท์ทางดนตรีเกือบทุกอย่างไม่เหมือนเดิม  คำว่า scale เปลี่ยนเป็น le gamme และอีกมากมาย ตอนเรียนจะไม่ยากเท่าไหร่เพราะว่าครูเค้าสามารถทำให้ดู แต่ว่าตอนที่มีการบ้าน เราจะไม่รู้ว่าเค้าให้ทำอะไร ตอนนั้นนะจะยากมาก เพราะถึงจะให้เพื่อนอธิบาย ก็ยังยากอยู่ดีเพราะเพื่อนก็บอกได้แต่หัวข้อ เนื่องจากเค้าก็ยังทำไม่เป็น แล้วถ้าเราสงสัยเราก็ยังถามครูไม่ได้อีก (ถ้าภาษาไม่แข็งแรงนะ บางทีไม่รู้ว่ามีการบ้านด้วยซำ้ เศร้านะนั้นจะบอกเคยมีคนมีประสบการณ์มาแล้ว) อันนี้ก็ต้องหาวิธีเอาถ้ายังมีปัญหาเรื่องภาษาอยู่ ถ้าใครสนใจจะมาเรียนก็ติดต่อมาทางเมลล์ได้ มีข้อมูลสำคัญๆที่ควรรู้อยู่มากทีเดียวเนื่องจากยังไม่มีคนไทยเคยมาเรียนที่นี่ ทำให้หาข้อมูลค่อนข้างยากไม่มีรุ่นพี่ที่คอยแนะนำชีวิตจะยากลำบากนิดหน่อยถึงมากมาย แค่เรื่องภาษาก็แย่แล้วละ… เรื่องหาที่อยู่นี่ยิ่งยากเข้าไปใหญ่ (ขอบอกว่าสถาณการณ์ที่นี่เรื่องที่อยู่นี่สุดๆ แพงและหายากมาก) เอาเป็นว่าตอนนี้คงต้องพอแค่นี้ก่อนแล้วจะรวบรวมข้อมูลสำคัญๆเอาให้สำหรับคนที่ต้องการมาเรียนที่นี้ละกันนะ  ก็จบลงไปแล้วหนึ่งเดือนที่มาอยู่ที่นี่

ก๊วยเจ๋งผู้คิดถึงปลาทูทอด

พรสวรรค์มาจากไหน? เคยคิดสงสัยไหมว่าทำไมไม่มีทุกคน วันนี้เกิดนึกสนุกขึ้นมาได้ว่า สงสัยตอนเกิดพระเจ้าคงจะติดสติกเกอร์ให้คนนั้นได้เรื่องนี้ คนนี้ได้เรื่องนั้นไป แต่ถ้าโชคร้ายบังเอิญสติกเกอร์มาหมดที่เราพอดี  แล้วต้องรีบไปเกิดเพราะเดี๋ยวจะไม่ทัน ก็ต้องลงมาเกิดแบบไม่มีสติกเกอร์นะซิ หรือถ้าวันนั้นพระเจ้าอารมณ์ไม่ดีไม่อยากติดขึ้นมา (ท่านอาจจะเหนื่อยก็ได้) บางทีนะท่านอาจแปะให้แล้วแต่ดันหลุดหายกลางทางละ จะทำไง?

“พรสวรรค์สร้างได้”  เป็นอีกหนึ่งทางออกและเป็นชื่อหนังสือที่ อ.สุกรี เจริญสุข เขียนและตีพิมพ์ในปี 2548 แล้วยังเป็นคำพูดประหลาดที่ทำเด็กอายุ 15 คนหนึ่ง เกิดความสงสัยและคำถามอีกมากมายตามมาว่า  “มันสร้างได้เหรอ พรสวรรค์เนี่ย แล้วสร้างกันอย่างไร?

ในปี 1999 โชคก็เข้าข้างทำให้ได้ออกเดินทางไปประเทศญี่ปุ่น ไปตามหาคำตอบที่ว่า เค้าสร้างกันได้ยังไงพรสวรรค์เนี่ย ในงาน 13th World Suzuki Convention งานนั้นเป็นการรวมตัวของนักเรียน และครูสอนดนตรีที่ใช้ระบบการเรียนการสอนแบบ Suzuki ทั่วโลก ระบบการสอนแบบนี้เค้าเริ่มสอนเครื่องดนตรีตั้งแต่อายุยังน้อย เด็กอายุ 2-3 ขวบ เค้าก็เริ่มเรียนกันแล้ว เค้าเล่นไวโอลินได้โดยที่ยังอ่านตัวโน็ตไม่ได้่ด้วยซำ้ เหมือนที่เด็กสามารถพูดได้แต่ยังอ่านไม่ได้เขียนไม่ได้นั่นละ

ตลอดระยะเวลาที่ได้ไปร่วมงานที่นั่น ทุกเช้าต้องเดินทางไปเรียนฟลูทตามสถานที่ๆ เค้าจัดไว้ ได้เรียนและได้เห็นวิธีการสอนดนตรีแบบที่ต่างจากเคยได้เรียน ตอนช่วงบ่ายดูคอนเสริต์สลับกับเรียน พอถึงช่วงเย็นที่รอกินข้าวก็แอบย่องไปดูเค้าสอนไวโอลินแบบกลุ่มกัน ต้องใช้คำว่าแอบนะเพราะเค้าไม่ได้เปิดให้เราดู แต่พอดีห้องเรียนปิดประตูไม่สนิทก็เลยโชคดีได้เห็น เหตุการณ์ที่โชคดีที่ถือได้ว่าเป็นจุดเปลี่ยนในชีวิตก็ว่าได้ อยู่ที่โต๊ะอาหารมื้อเย็น เพราะนอกจากอาหารญี่ปุ่นอร่อยๆ ที่มาให้ทดลองกินแบบไม่ซำ้กันในแต่ละวัน ประสบการณ์ตลอดทั้งวันที่ได้พบเจอจะถูกพูดคุยที่โต๊ะอาหาร โดยมีผู้รู้อย่าง อ.สุกรี อธิบายถึงแนวคิดและวิธีการสร้างพรสวรรค์ต่างๆ เช่น ในงานนั้นทุกคนเล่นดนตรีโดยใช้ความจำ ไม่มีใครดูโน๊ตเลย ซึ่งเป็นวิธีที่แตกต่างกับที่ตัวเองเคยได้มาโดยสิ้นเชิง อาจารย์ อธิบายให้ฟังว่า เราพูดได้ก่อนที่จะอ่านหนังสือได้ แล้วเค้าก็ใช้แนวคิดนี้ละมาสอนดนตรีกับเด็กๆ สอนให้เด็กเล่นเพลงให้ไพเราะเหมือนที่สอนพูดให้ไพเราะ แล้วก็เริ่มสอนกันตั้งแต่เด็กๆเพราะไม้อ่อนนั้นดัดง่าย “เสียงใส ใจสะอาด” คำพูดเหล่านี้ยังคงติดหูและติดใจจนถึงทุกวันนี้

สำหรับเด็กอายุ 15 ถือว่าเป็นประสบการณ์ที่สนุกมาก แต่ถ้ามองย้อนกลับในขณะนั้น ก็เหมือนได้เรียนวิชาดนตรีศึกษาแบบตัวต่อตัวเลยทีเดียว (อะไรจะโชคดีขนาดนั้น) จากการไปเห็นของจริง มีผู้รู้จริง และบรรยากาศการเรียนก็เป็นเลิศ (อร่อย)

Click here to view the embedded video.

จนกระทั้งทุกวันนี้เวลาก็ผ่านไปมากกว่า 10 ปี เปลี่ยนสภาพจากนักเรียนดนตรีเป็นครูสอนดนตรี และเลือกที่จะสอนวิชาดนตรีพื้นฐานสำหรับเด็ก เพราะรู้สึกว่าเป็นวิชาที่สนุก และหยุดนิ่งไม่ได้ ทั้งตอนที่สอนอยู่หรือไม่สอนก็ตาม มีอะไรให้ต้องค้นหาตลอดเวลา วิชานี้จุดสำคัญนอกจากความรู้ทางดนตรีที่ถูกต้องแล้ว ยังต้องสร้างทัศนคติและแรงบรรดาลใจทางดนตรีที่ดีให้เด็กอีกด้วย ไม่ใช่แค่สร้างทักษะความสามารถที่ดูแล้ว น่าอัศจรรย์ใจว่าเด็กตัวเล็กๆ ทำได้ขนาดนี้เลยเหรอเนี่ย เพราะทัศนคติ มันโตอยู่ข้างในและอาจจะยากที่จะมองเห็นได้ในทันทีทันใด

การทำให้ดนตรีเข้าไปมีส่วนร่วมกับชีวิตของเด็กๆ ซึ่งเป็นพื้นฐานของชีวิตที่สำคัญ ไม่ว่าจะเป็นนักดนตรีหรือนักอะไรก็ตามในอนาคต มีความจำเป็นอย่างยิ่ง ถึงแม้ว่าตลอดระยะเวลาที่สอนมา อาจจะมีเด็กบางส่วนที่เลิกเรียนไปบ้าง เพราะเรื่องแบบนี้ก็ใช่ว่าจะทำ 100 แล้วได้กลับมา 100 เสมอไป แต่ยังไงก็มีความเชื่อและชอบในสิ่งที่ตัวเองทำอยู่แล้วคงจะทำต่อไปจนกว่าแบตเตอรี่ในตัวจะหมด

ความเชื่อที่ส่วนตัวมากๆ คือ ดนตรีพัฒนาอารมณ์ พัฒนาจิตใจ สมองเป็นผลพลอยได้ของจิตใจที่ดี เพราะถ้าความสามารถทางร่างกายไม่เก่งแต่ใจเก่ง ใจจะพาร่างกายให้เก่งได้ในที่สุด ถึงแม้ว่าในสังคมปัจจุบันจะมุ่งไปที่การพัฒนาสมอง เพราะก็คงปฏิเสธไม่ได้ว่าว่า ใครๆ ก็อยากให้ลูกฉลาดทั้งนั้น

หลักการสอนที่ใช้อยู่ตั้งแต่เริ่มทำงานการสอนมา  สรุปได้ก็คือ หลอกให้เห็น แล้วชวนให้เล่น แต่ได้ใส่ทั้งความรู้พร้อมและความอยากรู้เข้าไปให้แล้ว วิธีการสร้างพรสวรรค์แบบนี้ ถ้าใครอยากเอาไปใช้ คิดว่าน่าจะเป็นประโยชน์มาก เราไม่งกเลยจริงๆ เพราะสนุกทั้งคนสอนและคนถูกสอนด้วย แต่คำว่าพรสวรรค์มันต้องเป็นอะไรที่เห็นว่ามากกว่าปกติ การใส่ความอยากรู้อยากเห็นและความสนุกเข้าไปอย่างสมำ่เสมอ จะเกิดการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งนั้นก็คือ Mr.วินัย นั่นเอง เราก็คงจะหนีไม่พ้นแล้วละที่จะใช้คำว่าพรสวรรค์ แต่ถ้าเราจะสร้างพรสวรรค์หรือพัฒนาพรที่ได้มาจากสวรรค์ พ่อแม่ก็ต้องแปลงร่างเป็นพระเจ้าให้แทนพระเจ้าที่อยู่บนฟ้า ซึ่งก็คงจะไม่ยากมากจนเกินไปเพราะเราจะเป็นอะไรก็ได้จริงไหม ถ้าอยากเป็น

เฮ่อ! ถ้าเกิดพระเจ้าใจร้ายนักเห็นทีว่าเราก็คงจะต้องทำงานกันหนักหน่อยละ

เว็ปของเราจะทำให้ดนตรีเป็นเรื่องที่ทุกคนสามารถเข้าถึงได้ เราจะนำเสนอมุมมองต่างๆ ที่เกี่ยวกับดนตรีจนบางทีก็อาจจะต่างจนเกินไป จนบางคนอาจจะส่ายหน้าหนีไปเลย แต่อย่าลืมว่าเวลาส่ายหน้าไม่พอใจจะเท่ากับเรากำลังหงุดหงิดอารมณ์ไม่ดี จิตใจก็จะขุ่นมัวตามไปด้วย ถ้าร้ายแรงกว่านั้น ส่ายหน้าแรงมากก็อาจจะส่งผลให้ปวดหัวได้ ต้องข้อบอกว่าอาการแบบนี้ไม่ได้เป็นจุดประสงค์หลักของการทำเว็ปของเราแต่อย่างใด แต่ถ้าโชคไม่ดีเกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันอย่างนั้นแล้วละก็ ส่ง email มาติชมกันด่วนที่ sasiprapa.sontitam@gmail.com เรายินดีที่จะรับฟังอาการต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น แต่อย่าลืมที่พระท่านว่า “ในเสียมีดีและในดีก็มีเสีย” นะจ๊ะ